Grappa là một loại rượu mạnh được chưng cất từ bã nho, phần còn lại sau quá trình ép nho để sản xuất rượu vang. Theo truyền thống, loại rượu này thường được dùng như một thức uống hỗ trợ tiêu hóa sau bữa ăn. Grappa có chỉ dẫn địa lý (GI), đồng nghĩa với việc nó phải được sản xuất hoàn toàn tại Ý và sử dụng nguyên liệu từ những vườn nho trồng trong nước Ý.
1. Nguồn gốc của rượu Grappa
Theo một truyền thuyết, một người lính La Mã đã lần đầu tiên chưng cất rượu Grappa tại thị trấn Bassano del Grappa, phía Bắc nước Ý. Ông được cho là đã sử dụng các thiết bị chưng cất đánh cắp từ Ai Cập, cụ thể là thiết bị “Crisiopea di Cleopatra” có từ thế kỷ II sau Công nguyên. Tuy nhiên, câu chuyện này không có cơ sở đáng tin cậy. Việc chưng cất rượu thực chất chỉ bắt đầu xuất hiện vào thế kỷ VIII, và phải mất thêm khoảng hai thế kỷ nữa để các kỹ thuật chưng cất từ Levant và Ba Tư du nhập vào Ý.
Vào khoảng những năm 1300–1400, việc sử dụng nước làm chất làm mát trong hệ thống chưng cất đã giúp sản xuất được lượng rượu đáng kể từ bã nho. Đến khoảng năm 1600, các tu sĩ Dòng Tên tại Tây Ban Nha, Ý và Đức đã nghiên cứu, hệ thống hóa các kỹ thuật chưng cất, tạo nền tảng cho quá trình sản xuất rượu Brandy và Grappa, những phương pháp này vẫn còn được áp dụng đến tận ngày nay.

Bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa quá trình chưng cất Grappa diễn ra vào năm 1979 ở miền Bắc nước Ý. Ban đầu, quá trình chưng cất được thực hiện bằng lửa, nhưng sau đó, các phương pháp sử dụng bain-marie (nồi cách thủy) hoặc hơi nước đã giúp tạo ra sản phẩm chất lượng hơn. Những cải tiến hiện đại bao gồm chưng cất bã nho trong môi trường chân không, thử nghiệm với nhiều giống nho khác nhau, và ủ rượu trong các loại thùng gỗ để tăng hương vị. Trong đó, gỗ sồi là loại phổ biến nhất, nhưng một số loại Grappa cao cấp còn được ủ trong thùng làm từ gỗ keo, tần bì hoặc anh đào để tạo ra hương vị đặc biệt hơn.
Tại Sardinia, Grappa còn được gọi là Filu e Ferru (nghĩa là “dây sắt”). Đây là một cách ám chỉ cách mà người dân địa phương từng chôn giấu rượu chưng cất bất hợp pháp để trốn thuế. Các chai rượu sau khi được đóng kín sẽ được chôn trong vườn cây ăn trái, ruộng đồng hay đồng cỏ, chỉ để lộ một đoạn dây sắt nhỏ trên mặt đất. Theo thời gian, dây sắt bị rỉ sét và biến mất, để lại một dấu vết mờ trên lớp đất. Điều này giúp người chưng cất dễ dàng xác định vị trí cất giấu, trong khi các sĩ quan Guardia di Finanza (cơ quan tài chính của Ý) ít có khả năng phát hiện ra.
2. Phân loại các loại rượu Grappa
Grappa được phân loại dựa trên thời gian ủ và phương pháp sản xuất, tạo ra những đặc trưng hương vị khác nhau. Dưới đây là các dòng Grappa phổ biến:
- Grappa Giovane (Unaged): Còn được gọi là Grappa “trẻ”, đây là loại rượu trong suốt, không qua quá trình ủ trong gỗ mà chỉ được ổn định trong thùng thép không gỉ trước khi đóng chai. Hương vị tươi mới, mạnh mẽ và giữ nguyên đặc tính của giống nho.
- Grappa Invecchiata (Aged): Được ủ trong thùng gỗ sồi từ 12–18 tháng, loại Grappa này có màu vàng nhạt và mang lại cảm giác tròn trịa hơn. Hương vị chủ đạo thường có nốt hương vani và gia vị nhẹ.
- Grappa Barricata: Cũng trải qua quá trình ủ từ 12–18 tháng, nhưng thay vì thùng gỗ sồi thông thường, loại Grappa này được ủ trong thùng Barrique nhỏ. Nhờ đó, rượu có màu vàng đậm hơn và mang hương vị đậm đà với nốt hương của thuốc lá, bơ và kem.
- Grappa Stravecchia (Very Old)/ Grappa Riserva: Loại Grappa cao cấp này được ủ trong thùng gỗ sồi trên 18 tháng, tạo ra màu vàng hổ phách đặc trưng. Hương vị trở nên phong phú và phức tạp hơn, với các nốt hương gia vị, gỗ sồi và vani nổi bật.
Mỗi loại Grappa đều có đặc điểm riêng, phù hợp với từng khẩu vị và cách thưởng thức khác nhau. Nếu bạn đang tìm kiếm một loại rượu mạnh với hương vị mộc mạc, hãy thử Grappa Giovane. Nếu thích hương vị tròn trịa và sâu lắng hơn, Grappa Invecchiata hoặc Grappa Barricata sẽ là lựa chọn tuyệt vời. Còn với những ai yêu thích sự tinh tế, Grappa Stravecchia chắc chắn sẽ không làm bạn thất vọng!

3. Các vùng sản xuất rượu Grappa nổi tiếng
Grappa được sản xuất tại nhiều vùng khác nhau ở Ý, mỗi vùng mang đến những đặc trưng riêng biệt dựa trên giống nho và điều kiện khí hậu. Dưới đây là một số vùng sản xuất Grappa nổi tiếng:
- Dell’Alto Adige: Một vùng nằm dọc theo biên giới giữa Thụy Sĩ và Áo, nổi tiếng với các dòng Grappa chất lượng cao.
- Di Barolo: Grappa được sản xuất từ bã nho của rượu vang Barolo, đến từ vùng Piedmont, miền Bắc nước Ý.
- Del Friuli: Xuất phát từ vùng Friuli, giáp ranh với Áo và Slovenia, nơi có truyền thống chưng cất lâu đời.
- Di Marsala: Grappa được sản xuất tại Sicily từ giống nho Cricket và Catarratto, hai giống nho chính dùng để sản xuất rượu vang Marsala.
- Del Piemonte: Grappa đến từ toàn bộ vùng Piedmont, nơi nổi tiếng với nhiều dòng rượu vang và rượu mạnh cao cấp.
- Di Prosecco: Sản xuất từ nho Glera, giống nho chủ yếu để làm rượu vang sủi tăm Prosecco.
- Di Sicilia: Grappa có nguồn gốc từ đảo Sicily, mang phong cách và hương vị độc đáo.
- Del Trentino: Đến từ tỉnh Trentino, một khu vực tự trị phía Bắc nước Ý với truyền thống sản xuất Grappa lâu đời.
4. Các loại rượu Grappa đặc biệt
Ngoài những vùng sản xuất chính, Grappa còn có một số biến thể đặc trưng:
- Grappa Aromatica: Được làm từ các giống nho thơm đặc biệt như Moscato, mang lại hương vị phong phú và quyến rũ hơn.
- Grappa Aromatizzata: Loại Grappa này được pha chế với thảo mộc hoặc trái cây như mật ong, hoa cúc, rue, tạo ra hương vị đa dạng và độc đáo.
- Grappa di Vitigno (Monovitigno): Grappa được sản xuất từ một giống nho duy nhất. Tuy nhiên, theo quy định kỹ thuật, chỉ cần 85% thành phần đến từ một loại nho cụ thể là có thể được dán nhãn Monovitigno.

5. Quá trình sản xuất rượu Grappa
Quá trình chưng cất rượu Grappa không chỉ nhằm mục đích chiết xuất rượu từ bã nho mà còn tạo ra hương thơm đặc trưng, yếu tố quan trọng làm nên sự khác biệt của loại rượu này. Một ly Grappa chất lượng cao có thể phản ánh rõ ràng hương vị của giống nho được sử dụng, thậm chí còn thể hiện đặc tính terroir của vùng trồng nho, tương tự như rượu vang.
5.1. Chưng cất
Chưng cất là quá trình sử dụng nhiệt để biến bã nho thành chất lỏng có nồng độ cồn cao. Quá trình này diễn ra qua các chu kỳ làm nóng và làm mát nhằm cô đặc cồn, đồng thời tách các hợp chất không mong muốn để đảm bảo chất lượng rượu.
5.2. Ủ và đóng chai
Sau khi chưng cất, rượu Grappa có màu trong suốt. Tùy theo phong cách của nhà sản xuất, rượu có thể được pha loãng với nước và đóng chai ngay lập tức hoặc được ủ trong thùng thép hoặc thùng gỗ sồi trong khoảng từ vài ngày đến hơn 18 tháng.
5.3. Sự phát triển trong kỹ thuật sản xuất
Ban đầu, các nhà sản xuất Grappa thường sử dụng hỗn hợp bã nho từ nhiều giống nho khác nhau theo phương pháp “pha trộn và kết hợp” (mix and match). Tuy nhiên, vào những năm 1960, họ bắt đầu thử nghiệm sản xuất Grappa từ một giống nho duy nhất để tạo ra sản phẩm có chất lượng cao hơn. Ngoài ra, việc ủ rượu trong thùng gỗ cũng được áp dụng để tạo ra những tầng hương vị phức tạp hơn.
5.4. Grappa – Một sản phẩm được bảo hộ
Ngày nay, Grappa là một sản phẩm được bảo hộ theo luật pháp Châu Âu. Theo Quy định số 2008/110 và Quy định số 2019/787 của Châu Âu, rượu Grappa có chỉ dẫn địa lý (GI – Geographical Indication) được công nhận chính thức. Điều này có nghĩa là để được gọi là “Grappa”, rượu phải được sản xuất tại Ý và làm hoàn toàn từ bã nho theo một quy trình chưng cất nghiêm ngặt. Chính nguồn gốc từ Ý đã mang đến cho Grappa những đặc điểm độc đáo không thể nhầm lẫn.
6. Cách thưởng thức rượu Grappa
Grappa truyền thống thường được dùng sau bữa ăn để hỗ trợ tiêu hóa. Theo thời gian, phong cách thưởng thức loại rượu này cũng có nhiều biến thể:
- Uống nguyên chất: Grappa thường được phục vụ trong ly thủy tinh nhỏ, hoặc ly có thân cao tương tự như ly eau-de-vie hoặc schnaps.
- Nhiệt độ thưởng thức:
- Grappa non (loại chưa ủ) được phục vụ tốt nhất ở 10°C (50°F) để giữ hương vị tươi mát.
- Grappa già (đã ủ trong thùng gỗ) nên được uống ở nhiệt độ 16-18°C (60,8 – 64,4°F) để hương thơm được phát huy tối đa.
Một cách thú vị để đánh giá Grappa trước khi uống là nhúng ngón tay vào rượu, sau đó xoa lên mu bàn tay. Nếu là Grappa chất lượng cao, hương thơm của nó sẽ bốc hơi một cách rõ rệt mà không có mùi lạ.

7. Rượu Grappa và cà phê – Cách kết hợp phổ biến ở Ý
Ở Ý, Grappa còn được thưởng thức cùng với cà phê theo nhiều cách khác nhau:
- Caffè Corretto: Một tách espresso được pha thêm một chút Grappa, tạo ra hương vị đậm đà và mạnh mẽ. “Corretto” trong tiếng Ý có nghĩa là “cà phê được chỉnh sửa”.
- Amazza Caffè (Coffee-Killer): Thay vì cho trực tiếp vào cà phê, một ly espresso sẽ được uống trước, sau đó mới nhâm nhi Grappa để cân bằng vị giác.
Nhờ hương vị mạnh mẽ và khả năng hỗ trợ tiêu hóa, Grappa vẫn là một trong những loại rượu truyền thống được yêu thích nhất tại Ý, đặc biệt là sau những bữa ăn nhiều thịt và chất béo.
8. Rượu Grappa giá bao nhiêu?
Giá của rượu Grappa có thể dao động khá lớn tùy thuộc vào nhiều yếu tố như chất lượng, thời gian ủ, thương hiệu, vùng sản xuất, và phương pháp chưng cất. Dưới đây là các phân khúc giá phổ biến để bạn có thể tham khảo:
- Giá rượu Grappa phổ thông: Dưới 700.000 VNĐ/ chai 700ml.
- Giá rượu Grappa tầm trung: 700.000 – 2.000.000 VNĐ/ chai 700ml.
- Giá rượu Grappa cao cấp: 2.000.000 – 5.000.000 VNĐ/ chai 700ml.
9. Mua rượu Grappa chính hãng ở đâu?
Nếu bạn đang tìm một địa chỉ uy tín để mua rượu Grappa chính hãng tại Việt Nam, QKAWine là một lựa chọn đáng tin cậy.
Tại QKAWine, bạn có thể tìm thấy nhiều dòng rượu Grappa từ các thương hiệu danh tiếng của Ý với mức giá hợp lý và đảm bảo chất lượng. Lợi ích khi mua tại QKAWine:
- Hàng chính hãng nhập khẩu từ các nhà sản xuất rượu Grappa uy tín tại Ý.
- Đa dạng sản phẩm từ Grappa trẻ, Grappa ủ lâu năm đến các dòng cao cấp.
- Tư vấn chuyên nghiệp, hỗ trợ khách hàng chọn loại Grappa phù hợp với khẩu vị.
- Giao hàng tận nơi, đảm bảo nguyên vẹn và đúng chất lượng.
Bạn có thể đặt hàng trực tiếp trên website của QKAWine hoặc liên hệ qua hotline/zalo để được tư vấn chi tiết về sản phẩm.
Thông tin liên hệ:
Cửa hàng Rượu Ngoại QKAWine
- Địa chỉ: 12A – TT02, HDMon City, Nam Từ Liêm, Hà Nội
- Hotline/ Zalo: 0363.909.636
- Website: qkawine.com