Rượu là một loại thức uống có cồn rất đỗi quen thuộc trong cuộc sống của chúng ta. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết về công thức hoá học của rượu hay các tính chất, phương pháp sản xuất. Trong bài viết này, cùng QKAWine tìm hiểu chi tiết về loại đồ uống này.

Công thức hoá học của rượu là gì?

Ethanol còn được gọi là rượu etylic, là thành phần quan trọng trong rượu, bia và các loại đồ uống chứa cồn khác. Được biết đến với tên hóa học là ethanol, đây là một hợp chất hữu cơ thuộc nhóm ancol no trong dãy đồng đẳng của CH3OH.

Công thức chung của ethanol là C2H6O, còn công thức hóa học của nó là C2H5OH.

Cấu tạo phân tử của ethanol bao gồm một nhóm etyl (CH3-CH2-) kết hợp với một nhóm hidroxyl (-OH).

Công thức hoá học của rượu
Công thức hoá học của rượu

Tính chất hóa học của rượu

Rượu etylic nằm trong dãy đồng đẳng của CH3OH, chỉ có một nhóm -OH duy nhất, do đó nó mang tính chất hóa học của một ancol đơn chức.

Phản ứng với những kim loại mạnh

Rượu etylic sẽ tác dụng với các kim loại mạnh như K, Na, Ba,…giải phóng khí H2.

  • Phương trình phản ứng: 2C2H5OH + Na → 2C2H5ONa + H2

Phản ứng với axit axetic

Phản ứng giữa rượu và axit tạo ra este, được gọi là phản ứng este hóa. Khi rượu phản ứng với axit axetic và có sự hiện diện của axit sunfuric đặc, sẽ tạo ra este và nước.

  • Phương trình phản ứng: C2H5OH + CH3COOH  ↔ CH3COOC2H5 + H2O

Phản ứng oxi hóa

Khi thêm vài giọt rượu etylic vào một chén sứ, rượu etylic dễ cháy một cách dễ dàng. Trong quá trình cháy, không có khói được sinh ra và ngọn lửa có màu xanh da trời. Đồng thời, quá trình cháy rượu etylic cũng tạo ra một lượng nhiệt đáng kể.

  • Phương trình phản ứng: C2H5OH + 302 → 2CO2 + 3H2O

Tính chất vật lý của rượu

Tính chất vật lý của rượu
Tính chất vật lý của rượu
  • Chất lỏng không màu, nhẹ hơn nước, có mùi thơm đặc trưng và mang vị cay.
  • Điểm sôi ở nhiệt độ 78,3 độ C, do đó nó dễ bay hơi.
  • Có khả năng tan vô hạn trong nước và có thể hòa tan nhiều chất khác như benzen, iot.
  • Do tính chất tạo liên kết hidro, rượu etylic có nhiệt độ sôi cao hơn các dẫn xuất của hidrocacbon có khối lượng phân tử tương đương.

Công thức tính độ rượu là gì?

Độ rượu được tính bằng số ml rượu etylic nguyên chất có chứa trong 100 ml hỗn hợp rượu gồm etylic và nước.

Công thức: Độ rượu (o) = [V(C2H5OH)/ V(C2H5OH + H2O)] x 100

Trong đó: 

  • V: thể tích được đo bằng ml hoặc lít

Phương pháp sản xuất rượu

Các loại rượu (ancol) phổ biến chủ yếu được sản xuất bằng phương pháp hóa học từ các hợp chất hữu cơ tự nhiên như dầu mỏ, hơi đốt và than. Tuy nhiên, trong ngành công nghiệp sản xuất đồ uống, sử dụng phương pháp lên men hoa quả hoặc ngũ cốc để tạo ra các đồ uống chứa cồn (ethanol).

Phương pháp sản xuất rượu
Phương pháp sản xuất rượu

Để sản xuất ethanol (còn được gọi là rượu etylic), người ta sử dụng phương pháp lên men tinh bột hoặc đường glucose. Phương trình như sau:

  • C6H12O6 → 2C2H5OH + 2CO2 (quá trình lên men)

Trong công nghiệp, để điều chế ethanol, người ta cho phản ứng etilen cộng hợp với nước trong điều kiện có chất xúc tác axit, ví dụ như H2SO4:

  • C2H4 + H2O → C2H5OH (chất xúc tác: nhiệt độ và H2SO4)

Ngoài ra, có một số phương pháp khác để điều chế ethanol:

  • Cộng hydrogen (H2) vào anđehit: CH3CHO + H2 → C2H5OH (chất xúc tác: nhiệt độ, Ni)
  • Sử dụng phương pháp thủy phân C2H5-X hoặc dẫn xuất este: C2H5X + – – NaOH → C2H5OH + NaX

Ứng dụng của rượu trong đời sống

Ancol (hay ethanol) có nhiều ứng dụng trong ngành sản xuất đồ uống như etanol. Tuy nhiên, hầu hết các dạng ancol khác không thể sử dụng làm đồ uống do tính độc (toxicity) của chúng.

Rượu được ứng dụng đa dạng trong đời sống
Rượu được ứng dụng đa dạng trong đời sống
  • Ancol được sử dụng như nguồn nhiên liệu (metanol) hoặc dung môi hữu cơ hay nguyên liệu cho các sản phẩm công nghiệp khác như nước hoa, xà phòng,…
  • Metanol thường được sử dụng để sản xuất formaldehyde, là một nguyên liệu quan trọng trong ngành công nghiệp chất dẻo.
  • Trong khi đó, ethanol được sử dụng để điều chế một số hợp chất hữu cơ như axit axetic, diethyl ete, ethyl axetat.
  • Nhờ khả năng hòa tan tốt các hợp chất hữu cơ, ethanol được sử dụng trong việc pha chế vecni, dược phẩm, nước hoa và nhiều ứng dụng khác.
  • Ethanol cũng được sử dụng làm nhiên liệu cho động cơ ô tô và đèn cồn trong các phòng thí nghiệm.
  • Trong công nghiệp, ancol etylic được sử dụng làm nguyên liệu để sản xuất axit axetic, dược phẩm, cao su tổng hợp và pha chế các loại đồ uống.
  • Ancol etylic cũng được sử dụng làm nhiên liệu trong ngành giao thông vận tải và được sử dụng để làm tăng tỉ số octan thông qua quá trình tạo methyl tert-butyl ete. Tuy nhiên, việc sử dụng ethanol như một nhiên liệu có thể gây ô nhiễm môi trường.
  • Ngoài ra, trong lĩnh vực y học, ethanol là một thành phần chính để tạo ra các loại đồ uống chứa cồn phổ biến như bia và rượu.

Lời kết

Trên đây là toàn bộ bài viết về công thức hoá học của rượu, một số tính chất cùng với ứng dụng và phương pháp sản xuất rượu mà QKAWine đã chia sẻ. Hy vọng những thông tin này sẽ đem lại cho các bạn nhiều kiến thức bổ ích và thú vị.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *