Grape Variety là gì? Thuật ngữ phổ biến cần hiểu đúng

Grape Variety là giống nho dùng để làm rượu vang. Mỗi giống nho có đặc điểm riêng về hương thơm, độ chua, tannin, màu sắc và phong cách, vì vậy đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất khi chọn rượu.

Rượu vang có rất nhiều thuật ngữ khiến người mới dễ thấy rối, nhưng grape variety lại là một trong những khái niệm nên hiểu càng sớm càng tốt. Lý do đơn giản là: Rất nhiều quyết định mua rượu ban đầu đều bắt đầu từ giống nho. Có người thích Sauvignon Blanc vì cảm giác tươi và thơm. Có người lại hợp Merlot vì mềm và dễ uống hơn. Có người mới làm quen với vang đỏ thường nhớ Cabernet Sauvignon trước tiên vì cái tên quá phổ biến. Chỉ riêng điều đó đã cho thấy grape variety không phải một chi tiết nhỏ trên nhãn chai. Nó là một trong những lớp thông tin quan trọng nhất để hiểu ly rượu đang đi theo hướng nào.

Với người mới, giống nho thường là chiếc cầu nối dễ nhất để bước vào thế giới rượu vang. Trước khi hiểu sâu về vùng vang, producer hay terroir, phần lớn mọi người đều bắt đầu bằng câu hỏi: Chai này làm từ nho gì? Câu hỏi đó rất tự nhiên. Nó giúp việc chọn rượu bớt mơ hồ hơn và làm cho nhãn chai dễ đọc hơn rất nhiều.

Nội dung cùng chủ đề:

• Vineyard là gì? Hiểu đúng các thuật ngữ vườn nho phổ biến
• Estate là gì trong rượu vang? Ý nghĩa của nó ra sao?
• Vintage trong rượu vang đỏ là gì? Cách hiểu năm rượu trên nhãn chai

1. Grape Variety là gì?

Grape Variety có thể hiểu đơn giản là giống nho dùng để làm rượu vang. Mỗi giống nho có những đặc điểm riêng về:

• hương thơm
• vị trái cây
• độ chua
• tannin
• màu sắc
• cấu trúc rượu

Nói gần với trải nghiệm uống hơn, grape variety là một trong những yếu tố quyết định ly rượu sẽ cho cảm giác tươi hay đậm, mềm hay chặt, thơm hoa quả sáng hay trầm hơn.

Ví dụ rất quen thuộc:

• Cabernet Sauvignon thường gợi quả đen, tannin rõ, cấu trúc khá chắc
• Merlot thường mềm hơn, tròn hơn, dễ tiếp cận hơn
• Pinot Noir thường mảnh hơn, thơm hơn, thiên về quả đỏ và hoa
• Chardonnay có thể rất linh hoạt, từ tươi và chanh táo đến đậm hơn nếu có gỗ sồi
• Sauvignon Blanc thường tươi, sáng, dễ gợi cam chanh, cỏ, thảo mộc

Chỉ cần nắm được điều này, người mới đã có một khung khá tốt để bắt đầu chọn rượu.

2. Vì sao grape variety lại quan trọng?

Điểm quan trọng nhất của grape variety là nó giúp người uống hình dung trước phong cách rượu. Đây là điều rất hữu ích khi bạn đứng trước quá nhiều chai rượu trên kệ hoặc trên website mà chưa biết bắt đầu từ đâu.

Ví dụ, nếu bạn muốn một chai vang trắng tươi mát để uống cùng salad, hải sản hoặc các món nhẹ, việc biết đến Sauvignon Blanc hay Riesling sẽ giúp chọn nhanh hơn nhiều. Nếu bạn muốn một chai vang đỏ mềm, dễ uống cho bữa tối hằng ngày, Merlot thường là điểm bắt đầu dễ chịu hơn so với những giống nho có tannin mạnh hơn.

Ngoài ra, grape variety còn quan trọng vì nó giúp bạn ghi nhớ gu uống của mình. Nhiều người mới uống rượu hay nói kiểu rất chung như:

• mình thích chai hôm trước
• mình không hợp chai kia
• chai này hơi chát
• chai kia thơm hơn

Sau vài lần uống, nếu để ý giống nho, bạn sẽ bắt đầu thấy gu của mình rõ hơn. Có người hợp nho trắng tươi và thơm. Có người thích vang đỏ đậm nhưng tannin không quá khô. Có người lại thấy Pinot Noir dễ chịu hơn nhiều so với Cabernet Sauvignon. Grape variety giúp biến cảm giác mơ hồ đó thành một hướng chọn rượu rõ ràng hơn.

3. Một chai rượu có thể làm từ một hay nhiều grape variety?

Câu trả lời là có cả hai.

Có những chai rượu làm từ một giống nho chính, thường được gọi theo hướng single varietal hoặc varietal wine. Ví dụ:

• Chardonnay
• Merlot
• Pinot Noir
• Sauvignon Blanc

Trong trường hợp này, producer muốn người uống tập trung vào cá tính của một giống nho cụ thể.

Nhưng cũng có rất nhiều chai rượu được làm từ nhiều giống nho phối trộn với nhau, thường gọi là blend. Ví dụ:

• Bordeaux blend có thể gồm Cabernet Sauvignon, Merlot, Cabernet Franc
• một số vang trắng có thể phối Grenache Blanc với Viognier
• Champagne thường là blend của Chardonnay, Pinot Noir và Meunier

Điều này rất đáng nhớ vì người mới thường nghĩ chai nào cũng chỉ có một giống nho. Thực tế, blend lại là một phần rất lớn của thế giới rượu vang. Producer phối nhiều giống nho để tạo ra:

• sự cân bằng
• độ phức hợp
• cấu trúc hài hòa hơn
• phong cách riêng của nhà làm rượu

4. Cùng một grape variety, rượu có luôn giống nhau không?

Không. Đây là chỗ rất nhiều người mới bất ngờ.

Cùng một giống nho, rượu vẫn có thể khác nhau rất nhiều vì còn phụ thuộc vào:

• vùng trồng nho
• khí hậu
• niên vụ
• cách làm rượu
• producer
• có dùng gỗ sồi hay không
• thời gian trưởng thành

Ví dụ, Chardonnay là một trường hợp rất rõ. Có chai Chardonnay rất tươi, thanh, chanh táo rõ và hầu như không có cảm giác gỗ. Có chai Chardonnay lại đầy hơn, béo hơn, có vani, bơ và toast nếu được ủ gỗ sồi.

Tương tự, Pinot Noir ở một nơi có thể cho cảm giác quả đỏ sáng, mảnh và thanh. Ở nơi khác, nó có thể chín hơn, đậm hơn và nhiều gia vị hơn. Điều đó cho thấy grape variety rất quan trọng, nhưng nó không phải yếu tố duy nhất.

Với người mới, cách hiểu tốt nhất là: Giống nho là điểm bắt đầu, còn phong cách cuối cùng của chai rượu là kết quả của nhiều lớp khác nhau chồng lên nhau.

5. Cách đọc grape variety trên nhãn chai

Nhiều chai rượu hiện nay ghi rất rõ giống nho ngay trên mặt trước. Đây là kiểu nhãn khá thân thiện với người mới. Bạn có thể dễ dàng bắt gặp các cách ghi như:

• Cabernet Sauvignon
• Chardonnay
• Merlot
• Pinot Noir
• Sauvignon Blanc

Một số chai lại ghi theo kiểu blend, ví dụ:

• Grenache Blanc & Viognier
• Shiraz Cabernet
• Cabernet Merlot

Cũng có nhiều chai, đặc biệt là rượu từ các vùng truyền thống của Pháp, không nhấn quá mạnh vào giống nho ở mặt trước. Khi đó, người mua cần nhìn thêm:

• vùng vang
• appellation
• mặt sau chai
• thông tin kỹ thuật hoặc mô tả sản phẩm

Đây là lý do người mới thường thấy rượu từ một số nước như Chile, Úc, New Zealand hay Mỹ dễ đọc hơn lúc ban đầu, vì nhãn chai thường ghi giống nho rõ ràng hơn.

6. Người mới nên bắt đầu từ những grape variety nào?

Nếu mới uống rượu, cách dễ nhất là bắt đầu từ vài giống nho phổ biến và dễ nhớ.

Với vang đỏ, bạn có thể bắt đầu từ:

• Merlot: Mềm, dễ uống, khá thân thiện
• Cabernet Sauvignon: Cấu trúc rõ, phổ biến, dễ gặp
• Pinot Noir: Mảnh hơn, thơm hơn, thường dễ chịu với người thích vang đỏ không quá nặng

Với vang trắng, có thể bắt đầu từ:

• Sauvignon Blanc: Tươi, sáng, dễ nhận ra
• Chardonnay: Rất phổ biến, nhiều phong cách khác nhau
• Riesling: Thơm, có thể rất tươi và dễ uống tùy phong cách

Điểm hay của cách bắt đầu này là bạn không cần nhớ quá nhiều. Chỉ cần thử vài giống nho cơ bản, sau đó để ý mình nghiêng về kiểu nào hơn. Sau vài lần như vậy, việc chọn rượu sẽ bớt ngẫu nhiên rất nhiều.

7. Người mua rượu có nên chọn chỉ theo grape variety không?

Có thể bắt đầu từ grape variety, nhưng không nên dừng mãi ở đó.

Với người mới, chọn theo giống nho là cách rất hợp lý vì nó dễ hiểu và dễ áp dụng. Tuy vậy, uống thêm một thời gian, bạn sẽ thấy có những chai cùng giống nho nhưng trải nghiệm khác nhau khá rõ. Lúc đó, bạn sẽ bắt đầu cần nhìn thêm:

• vùng vang
• producer
• niên vụ
• phong cách làm rượu
• có gỗ sồi hay không
• mức độ phù hợp với món ăn

Nói thực tế hơn, grape variety giúp bạn mở đúng cánh cửa đầu tiên. Sau đó, để chọn rượu sát gu hơn, bạn cần đi thêm vài bước nữa.

Nếu bạn đang muốn hiểu rượu vang theo cách đơn giản và dễ áp dụng nhất, grape variety là một thuật ngữ rất nên nắm sớm. Nó giúp nhãn chai bớt rối, giúp bạn gọi tên gu uống của mình rõ hơn và giúp việc chọn vang đỏ hay vang trắng trở nên dễ chịu hơn nhiều. QKAWine luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn từ những bước cơ bản như hiểu giống nho, cho đến khi bạn chọn rượu theo vùng, theo producer và theo phong cách phù hợp nhất với bữa ăn hoặc dịp thưởng thức của mình.