Cách ngâm rượu đinh lăng đúng tỷ lệ, thơm ngon và an toàn

Nhiều nhà trồng đinh lăng trước sân, đến khi cây đủ tuổi sẽ đào củ để ngâm một bình rượu trưng trong phòng khách rồi dùng dần. Củ đinh lăng nhìn mộc mạc, nhưng khi ngâm đúng cách lại cho màu rượu vàng đẹp, mùi thơm nhẹ và cảm giác rất riêng so với các loại rượu ngâm trái cây.

Tuy vậy, cách ngâm rượu đinh lăng cần làm kỹ hơn rượu vải hay rượu ổi. Đây là rượu ngâm dược liệu dân gian, nên từ khâu chọn củ, rửa sạch, hong ráo, chọn rượu, chọn bình đến thời gian ngâm đều cần cẩn thận. Ngâm sai tỷ lệ hoặc dùng quá sớm, rượu dễ tanh, đục, nặng mùi và khó uống. Mời bạn đọc cùng QKAWine tìm hiểu chi tiết các công thức đúng chuẩn ngay sau đây.

Nội dung cùng chủ đề:

• Hướng dẫn cách ngâm rượu Amakong hiệu quả dễ uống
• Cách ngâm rượu ba kích tươi và khô đúng chuẩn tại nhà
• Top 4 cách ngâm rượu Atiso thơm ngon chuẩn vị
• Cách ngâm rượu đông trùng hạ thảo chuẩn chuyên gia

1. Chọn nguyên liệu ngâm rượu đinh lăng

1.1. Chọn củ đinh lăng

Để ngâm rượu, phần thường dùng là rễ hoặc củ đinh lăng. Trong dân gian, đinh lăng lá nhỏ thường được chuộng hơn vì mùi thơm rõ và được đánh giá cao hơn khi ngâm rượu. Nếu có điều kiện, nên chọn củ từ 3 đến 5 năm tuổi, kích thước vừa phải, chắc tay, không bị thối, không mốc và không có mùi lạ.

Củ quá non thường ít mùi, khi ngâm rượu cho màu nhạt và vị chưa rõ. Củ đã để lâu, bảo quản kém hoặc bị dập nát lại dễ làm rượu có mùi hăng khó chịu. Khi mua, nên chọn nơi uy tín, nhất là với củ lớn dùng để ngâm nguyên bình trưng bày.

1.2. Chọn rượu ngâm

Rượu ngâm đinh lăng nên là rượu trắng rõ nguồn gốc, khoảng 40 đến 45 độ. Mức này đủ để chiết mùi và vị từ củ, đồng thời giúp bình rượu ổn định hơn trong thời gian dài.

Không nên dùng rượu quá nhẹ vì rượu dễ bị nhạt mùi, khó bảo quản và thành phẩm thiếu độ ấm. Rượu quá nặng cũng không lý tưởng vì dễ làm mùi gắt, uống khó chịu và có thể khiến màu rượu sẫm hơn mức cần thiết.

1.3. Chọn bình ngâm

Bình thủy tinh là lựa chọn dễ dùng nhất vì có thể quan sát màu rượu, dáng củ và tình trạng bên trong. Nếu ngâm củ tươi nguyên củ để trưng, bình thủy tinh cao, miệng rộng sẽ đẹp và tiện hơn.

Chum sành hợp với người muốn ngâm lâu, thích kiểu rượu ổn định, kín sáng. Tuy nhiên, chum sành khó quan sát bên trong nên cần kiểm tra nguyên liệu thật kỹ trước khi ngâm. Không nên dùng bình nhựa để ngâm rượu lâu ngày.

2. Cách ngâm rượu đinh lăng tươi

2.1. Tỷ lệ ngâm đinh lăng tươi

Đinh lăng tươi có ưu điểm là bình đẹp, nhất là khi ngâm nguyên củ. Với những củ lâu năm, dáng đẹp, nhiều người thường chọn ngâm cả củ để trưng trong phòng khách hoặc làm quà biếu. Nếu ưu tiên dùng rượu trong gia đình, cắt lát sẽ giúp rượu nhanh ra màu và dễ uống hơn.

Nếu củ nhỏ hoặc muốn rượu đậm mùi hơn, có thể giảm nhẹ lượng rượu. Nếu ngâm củ lớn để trưng bày, cần đảm bảo rượu luôn ngập hết phần củ.

2.2. Cách sơ chế củ tươi

Củ đinh lăng sau khi đào lên thường bám nhiều đất ở các khe rễ, nên cần rửa kỹ dưới vòi nước. Có thể dùng bàn chải mềm để làm sạch phần đất cát, nhưng tránh chà quá mạnh làm trầy nát củ.

Sau khi rửa, cạo nhẹ phần gốc già hoặc phần vỏ dày ở cuối củ. Chi tiết này giúp giảm mùi tanh và mùi hăng khi ngâm. Tiếp đó, đặt củ ở nơi râm mát, thoáng gió cho thật ráo. Không nên cho củ còn ướt vào bình vì rượu dễ bị đục và có mùi khó chịu.

Nếu ngâm nguyên củ, nên giữ dáng củ đẹp, cắt bỏ rễ quá nhỏ hoặc phần dập. Nếu cắt lát, thái lát vừa phải, không quá mỏng để rượu không bị nhiều vụn.

2.3. Các bước thực hiện

• Bước 1: Làm sạch bình và cho đinh lăng vào
  Rửa sạch bình thủy tinh hoặc chum sành, tráng nước sôi nếu dùng bình thủy tinh, sau đó để khô hoàn toàn. Cho củ đinh lăng đã ráo vào bình. Nếu ngâm nguyên củ, chỉnh dáng củ trước khi đổ rượu.
• Bước 2: Đổ rượu ngập củ
  Rót rượu trắng 40 đến 45 độ vào bình, đảm bảo rượu ngập toàn bộ phần củ. Không nên để phần củ nổi lên khỏi mặt rượu vì dễ bị thâm, mốc hoặc có mùi lạ.
• Bước 3: Đậy kín và ngâm đủ thời gian
  Đậy kín nắp bình, đặt nơi khô mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Đinh lăng tươi cắt lát có thể dùng thử sau 30 đến 45 ngày. Nếu ngâm nguyên củ, nên để ít nhất 3 tháng, ngon hơn khi ngâm 6 tháng trở lên.

3. Cách ngâm rượu đinh lăng khô

3.1. Khi nào nên dùng đinh lăng khô?

Đinh lăng khô hợp với người muốn rượu thơm hơn, màu đẹp hơn và dễ bảo quản hơn. Củ tươi còn nhiều nước nên có thể làm rượu nhẹ đi sau thời gian ngâm. Củ khô đã được phơi và sao kỹ thường cho mùi dược liệu rõ hơn, vị đậm hơn và màu vàng đẹp hơn.

Nếu mục đích chính là ngâm để dùng dần trong gia đình, đinh lăng khô là lựa chọn rất hợp lý. Nếu muốn ngâm bình lớn để trưng, đinh lăng tươi nguyên củ vẫn đẹp hơn.

3.2. Tỷ lệ ngâm đinh lăng khô

Đinh lăng khô cần lượng rượu nhiều hơn đinh lăng tươi vì nguyên liệu đã rút nước, vị đậm hơn và dễ chiết ra rượu hơn. Tỷ lệ thường dùng là 1 kg đinh lăng khô với 7 đến 8 lít rượu trắng 40 đến 45 độ.

Nếu ngâm ít hơn, có thể chia theo tỷ lệ tương ứng. Ví dụ: 500 g đinh lăng khô dùng khoảng 3,5 đến 4 lít rượu.

3.3. Các bước thực hiện

Củ đinh lăng tươi sau khi rửa sạch có thể thái lát rồi phơi nắng khoảng 5 đến 6 ngày cho khô. Khi lát củ đã khô đều, đem rang nhẹ hoặc sao vàng khoảng 5 phút để dậy mùi. Rang xong cần để nguội hoàn toàn rồi mới cho vào bình.

Cho đinh lăng khô vào bình sạch, đổ rượu ngập toàn bộ nguyên liệu, đậy kín nắp và đặt nơi thoáng mát. Với đinh lăng khô, không nên dùng quá sớm. Thời gian tối thiểu nên là 3 tháng, còn nếu muốn rượu dịu và thơm hơn, nên để 6 tháng trở lên.

4. Nên ngâm đinh lăng tươi hay khô?

Đinh lăng tươi và khô đều có thể ngâm rượu, nhưng hợp với hai nhu cầu khác nhau. Đinh lăng tươi đẹp hơn, nhất là khi củ có dáng lớn, nhiều rễ, màu sáng và được xếp khéo trong bình thủy tinh. Vì vậy, nhiều người chọn đinh lăng tươi để trưng bày hoặc làm quà.

Đinh lăng khô lại hợp với người quan tâm nhiều hơn đến chất rượu. Sau khi phơi và sao vàng, củ thường thơm hơn, rượu lên màu đẹp hơn và ít bị ảnh hưởng bởi lượng nước trong củ. Rượu ngâm đinh lăng khô thường có vị đậm hơn so với ngâm tươi.

Nếu muốn bình rượu đẹp mắt, chọn đinh lăng tươi nguyên củ. Nếu muốn rượu thơm, dễ bảo quản và dùng dần trong gia đình, chọn đinh lăng khô sao vàng. Nếu dùng đinh lăng tươi nhưng vẫn muốn rượu nhanh ra vị, có thể cắt lát thay vì ngâm nguyên củ.

5. Rượu đinh lăng ngâm bao lâu thì uống được?

Thời gian ngâm phụ thuộc vào nguyên liệu và cách cắt củ. Đinh lăng tươi cắt lát có thể dùng thử sau khoảng 30 đến 45 ngày. Lúc này rượu đã bắt đầu chuyển màu vàng nhẹ và có mùi đinh lăng. Tuy nhiên, nếu muốn rượu ổn định hơn, nên để khoảng 3 tháng.

Đinh lăng tươi nguyên củ cần lâu hơn vì rượu thấm vào củ chậm. Với kiểu ngâm này, nên để ít nhất 3 tháng, tốt hơn là 6 tháng trở lên. Bình ngâm càng lớn, củ càng to, thời gian chờ càng nên dài hơn.

Đinh lăng khô nên ngâm tối thiểu 3 tháng. Khi đủ thời gian, rượu thường có màu vàng nhạt đến vàng sậm, mùi thơm dược liệu nhẹ, vị hơi ngọt đắng và không có mùi tanh. Nếu rượu có mùi chua, nổi váng, có mốc hoặc vị bất thường, không nên tiếp tục sử dụng.

6. Lỗi thường gặp khi ngâm rượu đinh lăng

• Củ chưa ráo nước: Đây là lỗi rất hay gặp khi ngâm củ tươi. Nước còn bám trong khe rễ dễ làm rượu đục, tanh và khó bảo quản.
• Dùng rượu quá nhẹ: Rượu dưới 35 độ thường không phù hợp để ngâm đinh lăng lâu ngày. Thành phẩm dễ nhạt mùi và thiếu độ ổn định.
• Ngâm quá nhiều rượu: Nếu 1 kg củ tươi mà ngâm quá nhiều rượu, rượu sẽ loãng vị, màu nhạt và mùi đinh lăng không rõ.
• Củ khô chưa sao vàng: Đinh lăng khô chỉ phơi rồi ngâm vẫn dùng được, nhưng sao vàng nhẹ sẽ giúp mùi thơm hơn và màu rượu đẹp hơn.
• Bình ngâm chưa sạch: Bình còn nước, mùi lạ hoặc cặn bẩn có thể làm hỏng cả bình rượu.
• Uống quá sớm: Rượu chưa đủ thời gian thường còn hăng, mùi chưa ổn định và vị chưa thật dễ uống.

7. Rượu đinh lăng có tác dụng gì và dùng sao cho an toàn?

Trong dân gian, rượu đinh lăng thường được dùng với lượng nhỏ sau bữa ăn. Nhiều người thích loại rượu này vì mùi dược liệu nhẹ, vị hơi ngọt đắng và cảm giác ấm khi uống. Dù vậy, đây vẫn là đồ uống có cồn, không nên xem là thuốc chữa bệnh.

Rễ đinh lăng có chứa saponin và một số hoạt chất tự nhiên. Nếu dùng quá nhiều, một số người có thể bị chóng mặt, buồn nôn, hồi hộp, tụt huyết áp hoặc khó ngủ. Vì vậy, chỉ nên uống lượng nhỏ, khoảng 15 ml đến 30 ml mỗi lần, tốt nhất là sau bữa ăn.

Không nên uống rượu đinh lăng khi đói, trước khi lái xe hoặc vào buổi tối nếu cơ địa dễ mất ngủ. Người có bệnh gan, dạ dày, tim mạch, huyết áp thấp, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú và người đang dùng thuốc điều trị nên tránh dùng hoặc hỏi ý kiến bác sĩ trước.

8. Câu hỏi thường gặp khi ngâm rượu đinh lăng

• Có nên ngâm rượu đinh lăng với sâm cau không?
  Có thể ngâm kết hợp, nhưng không nên tự phối nhiều vị nếu chưa hiểu rõ dược tính và liều lượng. Sâm cau, bạch tật lê hoặc các vị bổ khác đều thuộc nhóm dược liệu, nên tham khảo người có chuyên môn trước khi dùng.
• Rượu đinh lăng bị đục có uống được không?
  Cần kiểm tra mùi, màu và bề mặt bình. Nếu chỉ hơi đục nhẹ, không chua, không mốc, có thể lọc lại và theo dõi thêm. Nếu rượu có mùi lạ, nổi váng, mốc hoặc vị bất thường, nên bỏ.
• Đinh lăng bao nhiêu năm thì ngâm rượu tốt?
  Củ từ 3 đến 5 năm tuổi thường được chọn để ngâm rượu. Củ quá non mùi chưa rõ, còn củ bảo quản kém dễ hăng hoặc mốc. Quan trọng nhất vẫn là củ sạch, chắc, không dập và có nguồn gốc rõ ràng.

Một bình rượu đinh lăng ngon cần sự kỹ lưỡng từ đầu, nhất là khâu chọn củ, làm sạch, để ráo và chọn rượu đủ độ. Khi đã ngâm đúng tỷ lệ và chờ đủ thời gian, rượu sẽ lên màu đẹp, mùi thơm nhẹ và dễ dùng hơn. Nếu cần chọn rượu nền chính hãng, rõ nguồn gốc để ngâm dược liệu hoặc trái cây tại nhà, QKAWine luôn sẵn sàng tư vấn để bạn có lựa chọn phù hợp, an toàn và đúng nhu cầu.