Từ 13 đến 16/10, một đội chó Labrador được huấn luyện riêng đi kiểm tra các nhà máy rượu vang ở Mendoza, Argentina, để đánh hơi TCA và TBA, hai hợp chất gây mùi mốc, mùi nút bần trong vang. Đợt kiểm tra mang tên Natinga Tour, do xưởng làm thùng gỗ sồi TN Coopers tổ chức.

Đội kỹ thuật do huấn luyện viên Marco Briceño dẫn đầu, hai chó dò mùi chính của đợt này là Atenea và Clein. Theo Revista Mercado và MASSNEGOCIOS, hai trang tin kinh tế Argentina đăng lịch kiểm tra hôm 30/9 và 2/10, đội đi qua nhiều cơ sở trong bốn ngày, kiểm thùng ủ, gỗ, pallet và khu lưu kho. Báo và Phát thanh Truyền hình Hà Nội đưa tin về hoạt động này ngày 17/10.
Chó dò tìm gì trong nhà máy vang
TCA (2,4,6-tricloroanisol) và TBA (2,4,6-tribromoanisol) thuộc nhóm haloanisol. Chỉ vài phần nghìn tỷ trong rượu đã đủ làm vang có mùi bìa ướt, tầng hầm ẩm và lấn mất hương trái cây. Viện Nghiên cứu Rượu vang Úc (AWRI) ghi nhận TCA ở mức 1 ng/L, dưới ngưỡng phần lớn người uống nhận ra, đã làm giảm điểm cường độ hương và hương trái cây của vang.
Điểm khác nhau nằm ở nguồn gây nhiễm. TCA thường đi vào rượu qua nút bần. TBA sinh ra khi nấm mốc chuyển hoá TBP (tribromophenol), chất bảo quản gỗ và chống cháy có trong pallet, kết cấu gỗ, vật liệu xây dựng. Vì vậy TBA có thể nằm sẵn trong nhà xưởng và lan sang thùng ủ, kể cả khi chai dùng nút xoáy. Một nghiên cứu năm 2004 lấy mẫu ở ba nhà máy vang cho thấy cả ba đều có TBA, nồng độ từ 2 đến 2.185 ng/L tuỳ vị trí lấy mẫu.
Ngưỡng nhận biết các hợp chất chó Natinga được huấn luyện
| Hợp chất | Nguồn gây nhiễm thường gặp | Ngưỡng ngửi thấy trong vang |
|---|---|---|
| TCA (tricloroanisol) | Nút bần; chất tẩy chứa clo gặp gỗ ẩm | Khoảng 1,4–4 ng/L |
| TBA (tribromoanisol) | Pallet, gỗ xây dựng xử lý bằng TBP | Khoảng 3,4–4 ng/L |
| TeCA (tetracloroanisol) | Gỗ, vật liệu từng xử lý bằng chlorophenol | Khoảng 5–15 ng/L |
Ngưỡng thấp hơn ở vang trắng và vang nổ, cao hơn ở vang đỏ đậm, ủ sồi vì tannin và hương gỗ che bớt mùi. Trong một thử nghiệm với người tiêu dùng, mức TCA khiến người uống bắt đầu chê chai vang là 3,1 ng/L.
Natinga Tour kiểm tra ra sao
TN Coopers lập chương trình Natinga từ năm 2010. Hai chó Labrador đầu tiên, Ambrosia và Odysé, mất hai năm huấn luyện trước khi làm việc. Sau đó đội có thêm Moro, Mamba, Zamba, Bonny, Clyde, Cleo, Jack và Athena. Theo trang của TN Coopers, chó được dạy nhận các mức nồng độ khác nhau của TCA, TeCA, PCA và TBA, gần đây nhận thêm cả nhóm halophenol (PCP, TCP, TeCP) là chất tiền thân trước khi thành haloanisol.

Cách làm là đánh hơi tại chỗ, không lấy mẫu phá thùng, tập trung vào những điểm dễ nhiễm: thùng ủ, gỗ, pallet và kho chứa. Mục tiêu là tìm ra nguồn nhiễm trong nhà xưởng trước khi nó vào rượu, thay vì phát hiện lỗi khi vang đã đóng chai. Nhóm Natinga nói với Revista Mercado: “Phòng ngừa chủ động là chìa khoá để bảo vệ hương thơm và khoản đầu tư trong từng chai”.
Với xưởng làm thùng, đây cũng là cách bảo vệ sản phẩm của chính mình: một thùng gỗ sồi nhiễm TBA có thể truyền mùi mốc sang cả mẻ vang ủ trong đó.
Người mua vang tại Việt Nam cần biết gì
Lỗi TCA, TBA không gây hại sức khoẻ ở nồng độ có trong rượu, nhưng chai bị nhiễm mất hương trái cây và có mùi ẩm mốc rõ khi mở. Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý chai nghi nhiễm có trong bài cork taint là gì.
Vang Mendoza đang có tại QKAWine gồm Terrazas Reserva Malbec, Salentein Barrel Selection Malbec, Salentein Single Vineyard Malbec và Salentein Pr1mus Malbec, đều từ giống nho Malbec. Các nguồn tin không nêu tên nhà máy được kiểm tra trong đợt Natinga Tour này.

Nguồn nội dung: Revista Mercado; MASSNEGOCIOS; TN Coopers; Báo và Phát thanh Truyền hình Hà Nội; Viện Nghiên cứu Rượu vang Úc (AWRI). QKAWine tổng hợp và biên soạn.
Nội dung dành cho người từ 18 tuổi trở lên. Đã uống rượu bia thì không lái xe.
